Chúng tôi từng được gọi đến một căn nhà vừa hoàn thiện chưa được vài tháng. Mái làm khá đẹp, đúng ý gia chủ, nhưng trận mưa lớn đầu tiên đã khiến nước đọng thành vũng ở một góc. Nước không kịp trôi, tràn ngược qua mép và thấm xuống trần. Khi kiểm tra, chúng tôi thấy độ dốc khu vực đó chưa đủ, ống thoát lại nhỏ hơn nhiều so với diện tích phải gánh. Chỉ vài tiếng mưa kéo dài là nước dồn ứ, và vết ố đầu tiên xuất hiện ngay trên trần phòng ngủ.
Chuyện này không hiếm. Khi chọn nhà, phần lớn người ta dành thời gian cho màu ngói, kiểu mái và vật liệu lợp. Hệ thống thoát nước thường bị coi là việc phụ. Nhưng chính phần ít được nhắc đến này mới quyết định mái có khô ráo và bền hay không. Làm đúng ngay từ đầu rẻ hơn rất nhiều so với việc đục tường, sửa trần và làm lại khi nước đã thấm sâu.
Vì sao hệ thống thoát nước thi công sai lại gây ngập cục bộ?
Khi khảo sát các công trình bị ngập úng, chúng tôi nhận thấy phần lớn nguyên nhân không nằm ở vật liệu kém. Lỗi thường đến từ những thông số cơ bản bị tính toán qua loa ngay từ bản vẽ: độ dốc mặt mái, số lượng ống thoát và vị trí phễu thu nước. Sau khi hoàn thiện, những thứ này gần như không nhìn thấy, nên rất dễ bị bỏ qua.
Nước mưa vốn tìm đường đi khá nhanh nếu mặt mái có độ dốc hợp lý. Chỉ cần một đoạn bị võng hoặc lõm xuống, nước sẽ đọng lại và nằm yên rất lâu. Theo thời gian, lượng nước ấy ngấm vào mối nối và lớp chống thấm. Cuối cùng nó hiện ra thành vệt ố trên trần. Kiểu ngập cục bộ này khiến gia chủ hoang mang, vì nhìn bề ngoài mái vẫn bình thường.
Ngoài độ dốc, bạn cũng cần để ý số điểm thoát nước. Một mái khá rộng mà chỉ có một ống xả thì khi mưa to sẽ không kịp thoát. Cách làm hợp lý hơn là chia mái thành các diện tích nhỏ, mỗi diện tích có ít nhất một điểm thu và một ống xả riêng. Sau đó, bạn đối chiếu với lượng mưa đặc trưng của khu vực. Mưa ở vùng núi, ven biển và đồng bằng khác nhau khá nhiều, nên không thể dùng một con số chung cho mọi nơi.
Những yếu tố kỹ thuật cần kiểm tra khi lắp đặt
Độ dốc là nền tảng của cả hệ thống. Mỗi loại vật liệu lợp có khuyến cáo độ dốc tối thiểu riêng, nên bạn hãy hỏi thợ con số cụ thể trước khi thi công. Đừng chỉ tin vào cảm giác bằng mắt. Một mái nhìn có vẻ dốc vẫn có thể đọng nước nếu mặt phẳng cong vênh hoặc lắp không đều. Cách kiểm tra đơn giản là dùng thước thủy, hoặc tưới nước thử trước khi phủ lớp hoàn thiện để xem nước chảy về đâu.
Tiếp theo là kích thước và số lượng ống thoát. Khi tư vấn cho khách, chúng tôi thường đi qua ba bước. Đầu tiên là đo diện tích mặt mái cần thoát nước. Kế đến, xác định lượng mưa lớn nhất thường gặp ở khu vực, không chỉ dựa vào mưa trung bình. Cuối cùng, chọn đường kính ống và số điểm xả sao cho đủ đáp ứng trận mưa lớn nhất trong năm.
Mối nối và máng xối là phần hay rò rỉ nhất nếu thi công cẩu thả. Chúng tôi luôn khuyên gia chủ yêu cầu thợ cho nước chạy thử qua toàn bộ hệ thống trước khi đóng trần. Việc này chỉ tốn vài giờ nhưng có thể giúp bạn tránh những khoản sửa chữa lớn, nhất là khi lỗi nằm khuất sau lớp trần đã hoàn thiện.
Bảo trì định kỳ để hệ thống hoạt động lâu dài
Ngay cả khi thiết kế và thi công đúng kỹ thuật, hệ thống thoát nước vẫn cần được chăm sóc. Lá cây, rác và bụi tích dần trong máng xối rồi gây tắc nghẽn. Với nhà có cây xanh che phủ phía trên mái, việc dọn dẹp nên diễn ra thường xuyên hơn so với nhà thoáng.
Chúng tôi khuyến nghị kiểm tra toàn bộ hệ thống trước mùa mưa. Nếu thời tiết thất thường, nên làm thêm một lần giữa mùa. Hãy để ý những điểm máng xối bị lỏng, ống có dấu hiệu nứt, hoặc tường xuất hiện vết ố lạ. Phát hiện sớm thường chỉ cần thay một đoạn nhỏ. Còn nếu để đến khi nước đã tràn vào nhà, chi phí và công sức sẽ tăng lên nhiều.
Nếu bạn đang làm việc với đơn vị cung cấp vật liệu hay dịch vụ thi công mái và muốn đưa sản phẩm đến khách hàng qua kênh trực tuyến, bạn có thể tham khảo làm website ecommerce để có một trang giới thiệu rõ ràng, dễ tìm trên mạng.
Muốn hiểu thêm cách bảo vệ công trình trong điều kiện nắng nóng và mưa bão, bạn có thể đọc bài kiến thức xây dựng, sửa chữa và hoàn thiện nhà mùa nóng. Với các hạng mục bên trong như cửa và lối đi, bài kích thước và tiêu chuẩn cửa theo từng không gian sẽ giúp bạn tính toán tổng thể công trình hợp lý hơn. Ngoài ra, nếu nhà có cửa ban công hay gara hướng ra khu vực mưa hắt, bài kích thước cửa gara ô tô gia đình rộng bao nhiêu là đủ cũng đáng tham khảo.
Kết luận
Thoát nước mái không phải phần có thể làm qua loa. Độ dốc, số lượng ống xả và chất lượng mối nối quyết định việc bạn có phải đối mặt với ngập úng và thấm dột mỗi mùa mưa hay không. Đầu tư đúng kỹ thuật ngay từ đầu, kết hợp kiểm tra định kỳ, sẽ giúp ngôi nhà bền hơn và ít phát sinh chi phí sửa chữa.
Nếu bạn đang chuẩn bị xây hoặc sửa nhà, hãy yêu cầu đơn vị thi công trình bày rõ thông số thoát nước trước khi ký hợp đồng. Một câu hỏi đặt đúng lúc có thể giúp bạn tránh nhiều rắc rối về sau.

